Peyzaj tasarımı nasıl yapılır?
Kısa cevap: Peyzaj tasarımı arazinin analiziyle başlar: eğim, güneş, rüzgâr, mevcut ağaçlar ve suyun akış yönü. Ardından kullanım alanları (giriş, yürüyüş yolu, oyun, oturma, otopark) yerleştirilir, sert zemin ile yeşil alan dengesi kurulur, iklime uygun bitkiler seçilir ve drenaj, sulama ve aydınlatma çözülür.
Peyzaj, binadan sonra düşünülecek bir konu değildir
Bina oturumu, bodrum sınırları, otopark girişi ve kotlar kesinleştikten sonra peyzaja kalan alan çoğu zaman artık parçalardır. Oysa girişe yaklaşım, yaya ile araç ayrımı, zemin kotları ve yağmur suyunun nereye gideceği vaziyet planı aşamasının kararlarıdır. Peyzaj mimarının erken katılımı, hem daha iyi bir dış mekân hem de daha az istinat duvarı ve dolgu demektir.
Peyzaj projesinin bileşenleri
| Bileşen | Kapsamı | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|
| Sert zemin | Yürüyüş yolları, meydanlar, otopark, merdiven ve rampalar | Kaymaz malzeme, doğru eğim, engelli erişimi |
| Yumuşak zemin | Çim, çalı, ağaç ve çiçek alanları | Toprak derinliği; bodrum üstünde ağaç için yeterli dolgu |
| Bitkilendirme | Tür seçimi, konum, dikim aralığı | İklime ve suya uygun türler; büyüdüğünde kaplayacağı alan |
| Su ve drenaj | Yüzey eğimleri, ızgaralar, yağmur bahçeleri | Suyun binadan uzaklaştırılması; göllenme önlenir |
| Sulama | Otomatik damla ve yağmurlama sistemleri | Bitki gruplarına göre bölgeleme; yağmur suyu kullanımı |
| Aydınlatma | Yol, vurgu ve güvenlik aydınlatması | Kamaşmasız, düşük seviyeli armatürler; komşulara ışık taşmaması |
| Donatılar | Bank, çöp kutusu, oyun grubu, pergola | Dayanıklı malzeme; bakım kolaylığı |
Bitki seçimi
- İklim ve su: bölgenin doğal türleri ve kuraklığa dayanıklı bitkiler daha az sulama ve bakım ister.
- Mevsimsellik: herdem yeşil ve yaprak döken türler birlikte kullanılarak dört mevsim ilgi sağlanır.
- Ölçek: ağacın yetişkin boyu ve taç genişliği, binaya ve altyapıya mesafesini belirler.
- İşlev: gölge, rüzgâr perdesi, mahremiyet veya gürültü perdesi olarak bitkiden yararlanılır.
Bodrum üstü ve çatı bahçeleri
Kent projelerinde yeşil alanın büyük bölümü otoparkın üzerindedir. Bu durumda toprak ağırlığı taşıyıcı sisteme yük getirir; su yalıtımı, kök tutucu katman, drenaj levhası ve yeterli toprak derinliği birlikte tasarlanır. Ağaç dikilecek noktalar statik projeyle koordine edilir. Sonradan yapılan bahçe uygulamaları, yalıtım hasarı ve su sızıntısının en yaygın nedenidir.
Sık yapılan hatalar
- Peyzajı inşaatın sonuna, kalan bütçeye bırakmak.
- Bitkileri fidan boyuna göre sık dikmek; birkaç yılda birbirini boğar.
- Sulama ve drenajı planlamadan çim alan yapmak.
- Bakım maliyetini ve sorumluluğunu düşünmemek.